Profilaktyka cukrzycy

Profilaktyka cukrzycy

Niestety mimo licznych działań profilaktycznych dostępnych na wyciągnięcie ręki – liczba zachorowań systematycznie rośnie. Już wiemy, że cukrzyca jest chorobą cywilizacyjną i bardzo często bywa konsekwencją rozwoju gospodarczego i ułatwień w życiu codziennym, które prowadzą do problematycznych zmian stylu życia. Przede wszystkim nieprawidłowa dieta oraz znacznie zmniejszenie aktywności fizycznej, które w konsekwencji prowadzą do nadwagi i otyłości, które są silnymi czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy.    

Czy istnieją działania profilaktyczne przeciw Cukrzycy typu 1?

Obecnie nie istnieje żadna skuteczna i wprowadzona do praktyki klinicznej metoda zapobiegania cukrzycy typu 1 zarówno w populacji ogólnej, jak i u osób z grup ryzyka.

… a Cukrzycy typu 2?

Badania przesiewowe, które można wykonać to oznaczania glikemii na czczo lub testu tolerancji glukozy (OGTT). Istnieje również możliwość wykorzystania oznaczenia odsetka hemoglobiny glikowanej (HbA1c) do badań przesiewowych w kierunku zaburzeń tolerancji węglowodanów, jednak ta metoda charakteryzuje się małą czułością w odniesieniu do oznaczeń nieprawidłowej glikemii na czczo. O wskazaniach do wykonywania badań przesiewowych wspominaliśmy we wcześniejszym artykule.

Jakie, więc możemy podjąć działania profilaktyczne?

  • Osoby obciążone wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2 (m.in. osoby z otyłością, nadciśnieniem tętniczym, zaburzonym profilem lipidowym) należy edukować na temat zasad zdrowego stylu życia. Działania profilaktyczne oraz treści powinny zawierać informacje dotyczące korzyści zdrowotnych związanych z umiarkowanym zmniejszeniem masy ciała (unikając drastycznych diet, głodówek oraz postów) i regularną aktywnością fizyczną – przynajmniej 150 min tygodniowo, najlepiej w odstępach czasu,
  • Pacjentom, u których zdiagnozowano stan przedcukrzycowy, zalecane jest zmniejszenie masy ciała i zwiększenie aktywności fizycznej – przynajmniej 150 minut tygodniowo,
  • Korzyści ze zwiększenia aktywności fizycznej odnoszą wszystkie osoby, bez względu na wiek, przy czym należy podkreślić najwyższą skuteczność takiej interwencji u osób po 60 roku życia,
  • Powtarzajmy do znudzenia porady dotyczące zmiany stylu życia, ponieważ ma to kluczowe znaczenie w skuteczności prewencji,
  • Warto również obserwować własny organizm pod kątem występowania innych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego (np. otyłość, palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe) oraz zapobiegać im, a w niektórych przypadkach leczyć.

Warto zapamiętać, że działania profilaktyczne nie dotyczą tylko prawidłowego odżywiania, aktywności fizycznej i badań przesiewowych. Niezwykle ważny jest również higieniczny styl życia nawiązujący do odpowiedniej długości oraz jakości snu, a także ograniczanie stresorów w naszym życiu i umiejętne korzystanie z metod relaksacji.

Autor: dr n. o zdr. Monika Ameryk

Bibliografia

Noczyńska, A., Piątkiewicz, P., Rymaszewska, J., Sieradzki, J., Araszkiewicz, A., Bandurska-Stankiewicz, E., … & Drzewoski, J. (2019). 2019 Guidelines on the management of diabetic patients. A position of Diabetes Poland.